روش مطالعه زیست کنکور و نهایی رتبه‌ برترها| کنکور ۱۰۰٪ و نمره ۲۰ نهایی

مقدمه: چطوری زیست شناسی به برگ برنده من در درس های کنکور و نهایی تبدیل شد؟

از اهمیت درس زیست شناسی حتی اگر سخنی نگوییم ،خود دانش آموزان بهتر می دانند،باتوجه به ضریب بالای این درس در رشته علوم تجربی و جهش تراز در این درس که اغلب داوطلبان در زیست شناسی نمی توانند حتی نتایج متوسط کسب کنند،چگونه باعث عامل برتری در کنکور و نهایی میشود.

غالب دانش آموزان و داوطلبان کنکور با وجود ساعت های مطالعه روزانه و هفتگی برای این درس نمی توانند حتی به نیم از تست ها پاسخ صصحیحی بدهند و حتی رسیدن به درصد بالای ۵۰٪ زیست برایث اکثر داوطلبان  به یک رویای دست نیافتنی در رشته علوم تجربی تبدیل شده است.

با توجه به تاثیر قطعی و مثبت امتحان نهایی زیست در قبولی دواطلبان، روش های  اصولی مطالعه زیست کنکور و نهایی زیست را برای کسب درصد ۱۰۰ کنکور و نمره ۲۰ نهایی در این مقاله جمع آوری شده است،

مطالعه مفهومی زیست شناسی یعنی چه؟

برخی دانش آموزان در زیست مطالعه مفهومی را با حفظ کردن اشتباه می گیرند. برخی دیگر سعی میکنند با خواندن درسنامه های آمورشی فوق ترکیبی و فوق مفهومی این مسئله را جبران کنند ولی هر دو دسته ۱۰۰٪ اشتباه فکر می کنند. مفهومی خواندن البته به دلیل گنگ بودن کتاب درس در اغلب مباحث آن،وابسته به یک منبع کمک آموزشی در قالب دوره یا فیلم آوزشی و یا کتاب یا جزوه تکمیلی می تواند باشد اما اگر آن را جایگزین منبع اصلی کنید،زیان جبران ناپذیری در نمره نهایی و کننور زیست برایتان به بار می آورد،این منابعباید در تکمیل و ساده سازی و تسهیل گر کتاب درسی باشند نه اینکه جایگزین منبع اصلی شوند.ضمن اینکه خیلی از مفاهیم پیچیده کتاب بقا مرور چندباره بسیار برایتان قابل فهم و قابل یادگیری می شود.در کنار یک منبع خوب آموزشی که همه این ویژگی ها را داشته باشد،باید ارجاع دوباره به خود کتاب،متن فعالیت ها و شکل ها و ارتباظ بین هر یک با متن کتاب صورت بقگیرد تا تسلط اصلی صورت بگیرد.

مطالعه مفهومی-ترکیبی زیست با منبع مناسب

نحوه مطالعه و ترتیب مطالعه در زیست شناسی نقش مهمی در یادگیری  مفاهیم و پاسخگویی به تست و سوالات آزمون ها می شود.مطالعه زیست شامل مواردی است که به ترتیب بیان میکنم

برای اینکه مطالب زیست‌شناسی از حافظه کوتاه‌مدت به حافظه بلندمدت منتقل شوند، باید یک فرآیند سه‌مرحله‌ای شامل مطالعه اولیه، مرورهای متوالی و تست‌زنی تحلیلی را اجرا کنید.

مرحله اول: مطالعه خط‌به‌خط متن کتاب درسی

منبع اصلی طراحان کنکور سراسری و امتحان نهایی خود کتاب درسی است. طراح کنکور از کتاب درسی،بانک آزمون سال های قبل، پروتوکول های و بخش نامه های سازمان سنجش و ساختار تست و تشریحی که برایش معین شده طراحی می کند. به هیچ وجه نمی تواند از هر منبع دانشگاهی یا مشابه سوال طرج کند. خواندن متن کتاب درسی و بررسی تک به تک شکل ها و فعالیت های کتاب درسی است. این گام اول است البته آخرین گام نیست ولی گام اول و اصلی است و اگر از منابع دیگر هم استفاده کنید باز باید به کتاب درسی رجوع کنید.

مرحله دوم: منابع کمک آموزشی و مرور و جمع بندی درست زیست

شما به منبع مکملی احتیاج دارید که همان خط به خط کتاب درسی که برایتان گنگ است یا نکاتی وجود ندارد که دانش آموز پی نبرده یا دقت و تمرکز کافی برای جستجوی آن ندارد ،توسط یک دوره و فیلم آموزشی ،کتاب یا جزوه،کلاس حضوری یا آنلاین برای فهم وسیع تر،ساده تر و کاربردی تر شما را کمک می کند. منبع باید بر اساس کتاب درسی و دید و سلیقه طراحان کنکور و نهایی بیان شود تا در جهت نتیجه شما در آزمون کمک کننده باشد.

مرحله سوم: تست‌زنی سه‌مرحله‌ای (آموزشی، سنجشی و زمان‌دار)

تست زدن در درس زیست شناسی،خودش بخشی از تکمیل یادگیری در این درس است.خیلی دانش آموزان تست زدن را خیلی به تعویق می اندازند تا اول به تسلط لازم برسند و بعد تست بزنند.درصورتیکه این فرآیند بر عکس انجام می شود. یعنی وقتی تست می زنید عملا خیلی از نقاط ضعف،مطالعاتی شما به چشمتان می آید که هرگز در زمان مطالعه آن را نمی فهمیدید.

1. تست زنی آموزش محور: در این مرحله ابتدا با اولویت تست های کنکور سراسری داخل و خارج بدون محدودیت زمانی که در کنکور مطرح می شود، اقدام به برسی سوال و گزینه ها کنید.پاسخ تشریحی را موبه مو و گزینه به گزینه پاسخ دهید. سوال های نزده یا غلط را شناسایی و مباحث آن تست را دوباره از روی کتاب مرور مجدد کنید.ممکن است در تست زنی آموزشی در زیست زمان هر تست حتی به ۵ یا ۱۰ دقیقه برسر ،اگر مطلب جدیدی به شما اضافه می کند،این موضوع نه تنها اشکالی ندارد بلکه بخشی از تکمیل فرآیند یادگیری شما است.
2. تست زنی سنجش محور: سعی کنید برای هر تست در مرحله سنجشی زمانی نزدیک یا عین کنکور سراسری را تعیین کنید.از قبل ۱۰ تا ۲۰ تست و حتی بیشتر را تعیین نمایید. بعد از هر سوال سراغ پاسخ تشریحی نروید و بعد از اتمام پاسخ تشریحی را کامل تحلیل نمایید. نقاط ضعف خود را استخراج و خود را برای مرور عمیق تر درس زیست نسبت به تست زنی آموزشی آماده نمایید.
3. تست زنی به روش آزمون شبیه سازی شده: قبل آز آزمون های آزمایشی مرحله ای یا بعد از عید در دوران جمع بندی تست هایی به میزان کنکنور سراسری و تحت شرایط شبیه سازی شده آزمون زیست کنکور از خود بگیرید تا با مدیریت آزمون در این درس و هنر آزمون دادن در زیست شناسی آشنا شوید تا اشتباهات احتمالی را قبل از آزمون اصلی استخراج کنید تا در بهترین ورژن خود در کنکنور سراسری شرکت کنید.

شکل های زیست، برگ برنده ۵۰٪ تست های کنکور و سوالات نهایی زیست

اگر به شما بگویم بیش از نیمی از سوالات امتحان نهایی و کنکور سراسری به صورت مستقیم و غیر مستقیم از شکل های کتاب درسی صورت می گیرد شما حساب ویژه تری از شکل ها برای خود حساب می کنید.

این اصول را برای شکل ها در نظر بگیرید تا موفقیت تان در این حوزه قطعی شود:

1. ارتباط نکات شکل ها با متن کتاب: تمام توضیحات زیرنویس شکل، فلش‌ها و نام‌گذاری بخش‌های مختلف را با متن درس مقایسه و ترکیب کنید.
2. بررسی اجزای شکل ها و موقعیت و ارتباط با اجزای دیگر: اجزای هر شکل را روی کاغذ بصورت مینیمال بکشید،اسم احزا را نامگذاری کنید.کاربرد هر جزو بیان کنید. مقایسه هر جزء شکل با اجزای دیگر در ویژگی ها با هم داشته باشید
3. مرور شکل ها در تعداد زیاد و در زمان های پرت: روی لپ تاپ،روی یخچال،روی صفحه گوشی تان شکل های سخت و پرجزییات را قرار دهدید تا با دیدن زیاد این شمل ها در زمان های متوالی به راحتی و بدون سختی وارد حفظه بلند مدتتان شود.
4. جمع بندی ویژه شکل هابصورت یکجا: یک جمع بندی ویژه مخصوص شکل ها،قبل از هر آزمون آزمایشی و به ویژه در دوران جمع بندی از هر شکل بصورت مرورری و تورقی با سرعت بالا انجام ددید تا در روز کنکور به یاد آوری شکل ها سرعت بگیرد.

نکته ویژه شکل ها: برخی از شکل های کتاب در فالب فعالیت‌های کتاب درسی (مانند فعالیت تشریح مغز گوسفند) مطرح می شوند. آن ها هم در سوالات نهایی طراحی و نهایی مطرح می شوند و البته اهمیت مضاعف فعالیت ها در کنار کل ها در هر دو آزمون را می رساند

علاقه طراح به قیدهای زیست‌شناسی (برخی، اغلب، همه، همیشه)

استفاده از عبارت های کتاب قیدهای کتاب مثل همیشه، اغلب ، بعضی و… بازی با آن ها در تست ها و سوالات تشریحی همواره مورد توجه طراحان بوده و علت آن بررسی طراح است که ببیند دانش آموزان آیا واقعا کتاب درسی را مطالعه کرده است و اینکه آیا دقیقا متجه متن شده است یانه.

خواندن چندباره کتاب درسی باعث توجه و تمرکز بیشتر روی کتاب درسی می شود.بطوریکه بعد از چندبار خواندن، انگار جملاتی وجود دارد که از قبل وجود نداشته ولی واقعیت این معجزه مرور و تکرار است که باعث دقت و وسواس بیشتر شما می شود.

چطوری مطالعه ترکیبی برای زیست کنکور داشته باشیم؟

برخلاف آنچه که دواطلبان فکر میکنند که کنکور و امتحان هایی فوق ترکیبی است اما در بهترین حالت و حداکثر یک سوم سوالات به ورت ترکیبی بیان می شود و خیلی وقت ها هم از مباحث یک فصل ترکیب میشود و با آنچه که داوطلبان تست های سوپرترکیبی از سه کتاب از فصل های مختلف هست،فاصله زیادی دارد.البته به این معان نبست که تست های ترکیبی وقت گیر نیز در کنکور نیستند بلکه تعداد این تست ها محدود و چندتایی بیشتر نیستند.

برای موفقیت در سوالات و تست های ترکیبی ابتدا باید سه کتاب را خوب خوانده باشید .آنهم چندین بار و کم کم ذهن ترکیبی زیست در شما شکل می گیرد،همچنین خواندن مباحث ترکیبی مثلا مبحث گیاهی که در چند متاب بیان شده ،بصوتر یمجا خیلی شما را در این مسیر کمکم می کند.مثالی از فصول ترکیبی مباحث گیاه:

با یکجا خوانی این مباحث مخصوصا برای سال کنکور یادگیری نکات ترکیبی،شکل های ترکیبی برای شما سرعت بالاتری می گیرد.

اشتباهات متدوال دانش آموزان در مطالعه زیست

بسیاری از دواطلبان اشتباهات رایج و تکرار شونده ای دو طول سال ها در مطالعه زیست شناسی چه برای کنکور سراسری و چه برای امتحان نهایی دارند که من چند تا از آن ها را لیست کردم.

۱. جزوه نویسی گسترده

غالب مباحث زیست شناسی اگر بخواهید نکته براداری کنید زمان زیادی از شما می گیرد و جزوه نویسی گسترده شما را از مرور منبع اصلی غافل می کند. گاهی نکته نویسی های مهم اشکالی ندارد و حتی کمک کننده است ولی اینکه کل زمان شما بود برای جزوه نویسی در زیست شناسی،کار بسیار خطرناکی است.

۲. بی توجهی به فعالیت های کتاب زیست

بر اساس مصوبات و بخشنامه های آموزشی هم در امتحان نهایی و کنکور سراسری باید سوالات و تست هایی مطرح شود.متاسفانه خیلی ها فعالیت ها را جدی نمی گیرند. همچنان که در کنکور و امتحان نهایی ها میبینید که از فعالیت ها سوال مطرح می شود.از شکل داخل فعالیت،از متن و نکات داخل فعالیت و سوالاتی که زدر فعالیت بعد از متن کتاب مطرح می شود ،سوال یا تست های زیادی مطرح می شود.

۳. مرور های بی هدف و زمان بر بدون نتیجه در آزمون های زیست

بسیاری از دانش آموزان را میبینم که در حال مرور کتاب زیست هستند ولی نتیجه آزمونشان با دفعه اول مطالعه هیچ تفاوتی نمی کند.دلیل اول دوباره خوانی بجای مرور است .مرور یکی از ویژگی های آن است که یک پنجم زمان مطالعه  اولیه را بگیرد.دلیل دوم پرهیز از مطالبی است که گیر کردند و در ان لحظه برایشان قابل فهم نیست و موکول کردن آن به ساعات دیگر یا روز بعد است.این رهاییذ ذهنی باعث تکمیل یادگیری می شود.

هنر آزمون دادن در درس زیست شناسی

شاید مهمترین موضوع در درس زیست شناسی، نحوه آزمون دادن در این درس در روز آزمون تستی و تشریحی است. اولین نکته مهم این است که کل زمان را برای حل تست و سوالات نگذارید.حتما حداکثر ۷۰درصد زمان به این کا. اختصاص یابد و مابقی زمان صرف مرور ، سوالات وقت گیر یا سوالاتی که در زمان اول دچار شک بین دو گزینه یا سوالاتی که درآن لحظه جواب سوال به ذهنتان نمی رسد،بپردازید.

سوالاتی که اصلا ایده ای برای حل آن ندارید یک ضربدر و سوالات وقت گیر یا در آن لحظه حضور ذهن ندارید یک دایره دور آن بکشید تا در دور مرور به آن بپردازید.

خواندن دقیق صورت سوال و گزینه ها و اینکه دقیقا بفهمید سوال از شما چه چیزی خواسته است.ساده سازی صورت سوال و گزینه ها به شما بسیار در این زمینه کمک می کند.

پرسش های رایج درباره روش مطالعه زیست شناسی برای کنکور و نهایی

درباره نویسنده

محسن زمانی

محسن زمانی | مدرس زیست‌شناسی و مشاور تحصیلی با ۱۸ سال سابقه‌ی تدریس، مؤلف کتاب‌های آموزشی و کمک‌آموزشی

اینستاگرام تلگرام وب‌سایت